CPL, CPQL, CAC va ROAS nima? Lid narxidan sotuvgacha to‘rt formula

“CPL nima”, “ROAS nima”, “CAC qanday hisoblanadi” — bu savollarga odatda alohida-alohida ta’rif beriladi. Amalda esa to‘rt ko‘rsatkich — bitta voronkaning to‘rt nuqtasi: pul sarflandi, lid keldi, lid sifatli chiqdi, sotuv bo‘ldi. Quyida to‘rt formulaning hammasi bitta loyihaning bitta haftasida hisoblanadi: avtomaktab, 02–08.10.2026, Meta (Facebook va Instagram) reklamasi.

Hafta raqamlari: xarajat — 885 $, lidlar — 863 ta, sifatli lidlar — 335 ta, sotuvlar — 36 ta, CRM’da qayd etilgan tushum — 5 297 $. Lid narxi, sifatli lid narxi, mijoz narxi va ROAS shu besh sondan chiqadi.

Dastur ekrani · capip.uz

CPL nima va lid narxi qanday hisoblanadi?

CPL reklama bitta odamni ariza qoldirishga qanchaga ko‘ndirganini o‘lchaydi. Bu — reklamaning o‘z ichidagi raqam: kreativ e’tiborni tortyaptimi, forma oson to‘ldirilyaptimi, auditoriya qimmatmi. CPL’ni Ads Manager’ning o‘zi ko‘rsatadi, shuning uchun targetolog hisobotni odatda shu raqamdan boshlaydi.

CPL nimani ko‘rsatmaydi: lid kim ekanini. Rostdan xaridormi yoki shunchaki forma to‘ldirib qo‘ygan odammi — lid narxida ikkalasi bir xil turadi.

CPQL nima: sifatli lid narxi qanday hisoblanadi?

863 ta liddan 335 tasi sifatli chiqdi — 39 %. Shuning uchun CPQL lid narxidan 2,6 baravar qimmat: 1,03 $ emas, 2,64 $. Bu raqam “reklama kerakli odamni olib kelyaptimi?” degan savolga javob beradi.

CPQL sotuvdan ancha oldin ma’lum bo‘ladi: menejer lid bilan gaplashib, bosqichini o‘zgartirgan zahoti. Shuning uchun yangi kreativni birinchi haftada baholashga eng yaroqli raqam — shu. Sifatli lid ta’rifi o‘zgarsa, CPQL ham o‘zgaradi: uni bir marta kelishib, keyin tegmagan ma’qul.

CAC qanday hisoblanadi?

Shu haftada 335 ta sifatli lidga 36 ta sotuv to‘g‘ri keldi — 11 %. Bitta mijoz 24,58 $ ga tushdi: bu 24 ta lid narxiga teng. CAC — biznes egasining raqami: u bitta mijozdan qoladigan foyda bilan solishtiriladi. Foyda CAC’dan katta bo‘lsa, reklama o‘zini oqlayapti; kichik bo‘lsa, lid qancha arzon bo‘lmasin — zarar.

Bu yerda CAC’ga faqat reklama xarajati kirgan. To‘liq CAC’ga targetolog yoki agentlik haqi, sotuv bo‘limi maoshi va xizmatlar to‘lovi ham qo‘shiladi. Kreativ va kampaniyalarni solishtirishga reklama xarajati bo‘yicha CAC yetadi; biznes iqtisodini hisoblashda to‘lig‘i kerak.

ROAS nima va qanday hisoblanadi?

ROAS 5,99× degani: reklamaga sarflangan har 1 $ CRM’da 5,99 $ tushum bo‘lib qayd etilgan. ROAS — foyda emas: tannarx, ijara va maosh bu yerda hisobga olinmaydi. Marja 50 % bo‘lsa, ROAS 2× — reklama xarajati endigina qoplangan nuqta.

Ikkinchi nozik joyi — tushumning o‘zi. Hisobotdagi tushum — CRM’da bitimlarga yozilgan summalar. Menejer summani yozmasa, sotuv sanaladi, lekin tushumga hech narsa qo‘shilmaydi va ROAS haqiqiydan past chiqadi. Shu avtomaktabda menejerlar summalarning taxminan yarmini kiritadi, shuning uchun 5,99× — aynan qayd etilgan tushum bo‘yicha ROAS.

CPL, CPQL, CAC va ROAS farqi nima? Bitta jadvalda

Jadvalni yuqoridan pastga o‘qing. Har bir qator avvalgisidan bir qadam pulga yaqinroq, lekin bir qadam kechroq ma’lum bo‘ladi: CPL — shu kunning o‘zida, CPQL — menejer qo‘ng‘iroq qilgach, CAC va ROAS — to‘lovdan keyin.

Nega lid narxining o‘zi aldaydi?

Chunki CPL — o‘rtacha raqam va u voronkaning faqat birinchi qadamini ko‘radi. Shu avtomaktabning shu haftasidan ikki kreativ:

Faqat lid narxiga qaragan targetolog birinchi kreativga byudjet qo‘shadi, ikkinchisini esa o‘chiradi — ya’ni sotayotgan reklamani to‘xtatadi. Shu haftaning o‘zida 23 ta kreativ 386 $ sarflab, bitta ham sotuv bermadi: bu byudjetning 44 %.

Lid narxi bir xil bo‘lganda ham sifat boshqa bo‘lishi mumkin. O‘quv markazda (02–08.10.2026) ikki kreativning lidi deyarli bir xil turdi: 2,79 $ va 2,97 $. Birinchisining 14 ta lididan bittasi ham sifatli chiqmadi, ikkinchisining 24 ta lididan 18 tasi sifatli. Shu loyihada sifatli lid bir kreativda 2,20 $, boshqasida 71,40 $ turdi — 32 baravar farq. Batafsil: qaysi kreativ sotadi.

Har bir raqam qayerdan olinadi: reklama kabinetidanmi, CRM’danmi?

To‘rt formulada beshta son bor. Bittasi reklama kabinetidan olinadi, qolganlari — CRM’dan.

Demak, CPL’ni reklama kabinetining o‘zidan hisoblasa bo‘ladi. CPQL, CAC va ROAS uchun esa CRM’dagi har bir lid qaysi e’londan kelganini bilish kerak. Lid formasi yoki sayt arizasi bilan ishlaydigan biznesda sotuv reklamadan tashqarida, CRM’da yopiladi, shuning uchun Meta uni o‘zi ko‘rmaydi. Shu haftada Meta o‘zi 863 ta lidni ko‘rdi, 36 ta sotuvning birortasini ko‘rmadi.

Ikki tomon ikki yo‘l bilan birlashadi. Birinchisi — hisobot: CAPI Platform hisoboti Meta’dagi xarajatni CRM’dagi (Bitrix24, amoCRM yoki capiCRM) natija bilan har bir kreativ bo‘yicha bitta qatorga qo‘yadi. Ikkinchisi — natijani Meta’ga qaytarish: CRM’dagi bosqich Conversions API orqali QualifiedLead nomli maxsus event yoki Purchase eventi bo‘lib yuboriladi.

Meta’ning o‘z sahifasida keltirilishicha, CRM uchun Conversions API ulangan va instant formalarda sifatli lidlar soniga optimallashtirilgan reklamalarda sifatli lid narxi o‘rtacha 19 % arzon chiqqan (byudjeti nazorat qilingan A/B sinov, 567 reklama beruvchi, 2025-yil 13–27-yanvar). Bu — Meta’ning sinovi, CAPI Platform natijasi emas.

Bu to‘rt raqam bilan har hafta nima qilinadi?

1. 1

   CPL’ni o‘tgan hafta bilan solishtiring

   Lid keskin qimmatlashgan bo‘lsa, sababini reklama ichidan izlang: kreativ, auditoriya, forma. Faqat CPL’ga qarab kreativni o‘chirmang — bu raqam ogohlantiradi, hukm chiqarmaydi.

2. 2

   Kreativlarni CPQL bo‘yicha saralang

   Pul sarflab, sifatli lid bermayotganlarini to‘xtating. Sifat foizi past bo‘lsa, savol reklamaga: u kimni olib kelyapti?

3. 3

   CAC’ni mijozdan qoladigan foyda bilan solishtiring

   Sifatli lid ko‘p, sotuv kam bo‘lsa — savol sotuv bo‘limiga. CAC foydadan past bo‘lsa, sotayotgan kreativlarga byudjet qo‘shing.

4. 4

   ROAS’dan oldin summalarni tekshiring

   Nechta sotuvda summa yo‘q? Avval shuni to‘ldirting, keyin ROAS’ga qarab pulni kampaniyalar orasida taqsimlang.