Sotuv voronkasi (savdo voronkasi)
Sotuv voronkasi — odam reklamani ko‘rgan paytdan to‘lovgacha o‘tadigan bosqichlar ketma-ketligi; har bosqichda odamlar soni kamaygani uchun voronka deyiladi. CRM’da voronka — lid yoki bitim o‘tadigan bosqichlar ro‘yxati.
Yana shunday yoziladi: sotuv voronkasi, savdo voronkasi, sotuvlar voronkasi, voronka, CRM voronkasi, sales funnel, pipeline, воронка продаж, сотув воронкаси, савдо воронкаси
Sotuv voronkasi nima degani?
Sotuv voronkasi (“savdo voronkasi” ham deyiladi) — mijozning yo‘li: reklamani ko‘rdi, ariza qoldirdi, menejer bilan gaplashdi, to‘ladi. Tepada odam ko‘p, pastda kam — shakli voronkaga o‘xshaydi. Bitrix24, amoCRM yoki capiCRM’da voronka — aniq bosqichlar ro‘yxati: sotuv menejeri har bir lidni bosqichdan bosqichga o‘tkazadi.
Voronka qanday bosqichlardan iborat?
| Bosqich | Nima bo‘ladi | Qayerda ko‘rinadi |
|---|---|---|
| Ko‘rsatish va klik | Odam reklamani ko‘radi va bosadi | Ads Manager |
| Lid | Ariza qoldiradi: lid forma yoki sayt | Ads Manager va CRM |
| Sifatli lid | Menejer bog‘lanib, saralaydi | Faqat CRM |
| Sotuv | Odam to‘laydi | Faqat CRM |
Bosqich nomlari har bir biznesda boshqacha: “Yangi”, “Bog‘lanildi”, “Uchrashuv”, “To‘lov kutilmoqda”. Hisob uchun nom emas, ma’no muhim. CAPI Platform’da har bir CRM bosqichiga ma’no beriladi: yangi lid, sifatli lid, sotuv, sifatsiz lid yoki “hisobga olinmaydi”. Sifatsiz lid voronkadan chiqib ketadi: o‘quv markazning bir haftasida (02–08.10.2026) 685 ta liddan 134 tasi sifatsiz chiqqan.
Konversiya = keyingi bosqichga o‘tganlar ÷ oldingi bosqichdagilar × 100 %
Misol: Avtomaktab, 02–08.10.2026: 335 ÷ 863 = 39 %; 36 ÷ 335 = 11 %.
Misol: 863 ta lid → 335 ta sifatli lid → 36 ta sotuv
Avtomaktab shu haftada reklamaga 885 $ sarfladi. Har qadamda son kamayadi, narx oshadi: bitta lid — 1,03 $, bitta sifatli lid — 2,64 $, bitta mijoz — 24,58 $. Birinchi foiz (39 %) reklama qanday odamlarni olib kelayotganini ko‘rsatadi, ikkinchisi (11 %) — sifatli lid bilan keyin nima bo‘layotganini.
Savol-javob
Sotuv voronkasi va CRM voronkasi bitta narsami?
Deyarli. Sotuv voronkasi — butun yo‘l, birinchi ko‘rsatishdan to‘lovgacha. CRM voronkasi — uning lid kelganidan keyingi qismi, bosqichlarga bo‘lingan ish quroli. Bitrix24’da bu ko‘pincha ikki qadam: avval Lid, keyin Bitim. CAPI Platform ikkalasini bitta lid sifatida kuzatadi.
Voronka konversiyasi qancha bo‘lishi kerak?
Yagona me’yor yo‘q: foiz qaysi bosqich sifatli deb belgilanganiga, narxga va sotuv sikliga bog‘liq. Ikki loyihaning 30 kuni (09.09–08.10.2026): avtomaktabda 4 221 ta liddan 1 840 tasi sifatli (44 %), 183 ta sotuv; o‘quv markazda 2 393 ta liddan 1 138 tasi sifatli (48 %), 118 ta sotuv. Boshqa biznes bilan emas, o‘z haftalaringiz va kreativlaringizni o‘zaro solishtiring.
Voronka bosqichlari Meta’ga qanday yetkaziladi?
Bosqichga event bog‘lanadi: Lead, QualifiedLead (maxsus event nomi) yoki Purchase. Lid shu bosqichga kirishi bilan event Conversions API orqali Meta’ga ketadi — har bir lid uchun bir marta. Qaysi bosqich nimani anglatishini ulash paytida mijoz bilan birga belgilaymiz.
Bog‘liq atamalar va sahifalar
- Lid (lead)Lid — mahsulot yoki xizmatga qiziqib, o‘zi bilan bog‘lanish uchun aloqa ma’lumotini (odatda telefon raqamini) qoldirgan odam. Lid hali mijoz emas: sotuvga aylanishi uchun sotuv bo‘limi u bilan bog‘lanib, ishlashi kerak.
- Sifatli lid (qualified lead)Sifatli lid — sotuv bo‘limi bog‘lanib, xaridor bo‘lishi mumkinligini tasdiqlagan lid. Buni reklama kabineti emas, CRM hal qiladi: lid “sifatli” deb belgilangan bosqichga o‘tgan paytda sifatli lid hisoblanadi.
- CPQL (sifatli lid narxi)CPQL (cost per qualified lead) — bitta sifatli lid narxi: reklama xarajatining sotuv bo‘limi CRM’da sifatli deb tasdiqlagan lidlar soniga nisbati. Lid narxidan (CPL) farqi — yuborilgan har bir arizani emas, faqat saralangan odamni sanaydi.
- CAC (mijoz narxi)CAC (customer acquisition cost) — bitta mijozni jalb qilish narxi: xarajatning shu davrdagi sotuvlar soniga nisbati. Reklama bo‘yicha CAC’da faqat reklama xarajati hisobga olinadi; to‘liq CAC’ga marketing va sotuvning boshqa xarajatlari ham qo‘shiladi.
- Conversions API (CAPI)Conversions API (CAPI) — Meta’ning server interfeysi: biznes sayt yoki CRM’dagi hodisalarni — lid, sifatli lid, sotuv — brauzersiz, serverdan to‘g‘ridan-to‘g‘ri Meta’ga yuboradi. Meta shu signallar bo‘yicha Facebook va Instagram reklamasini o‘lchaydi va optimallashtiradi.
- Atributsiya (lidni reklamaga bog‘lash)Atributsiya — lid yoki sotuvni uni keltirgan reklamaga (kampaniya, ad set, e’lon) bog‘lash. Usiz xarajat reklama kabinetida, sotuv CRM’da alohida turadi va qaysi kreativ pul keltirgani ko‘rinmaydi.
- Lid ko‘p, sotuv yo‘q: lidlar sifatsiz bo‘lsa nima qilish kerak?Arzon lid nega sotmaydi: real hisobotdan ikki kreativ, uch tomondagi sabablar va 7 qadamli tuzatish tartibi.
- Sotuv bo‘limi “lidlar sifatsiz” deydi, marketing “hammasi joyida” deydi: bahsni raqam bilan qanday hal qilish kerak?“Lidlar sifatsiz” bilan “sotuvchilar ishlamayapti” bahsi: ikkalasini haq qiladigan raqamlar va birinchi hafta uchun olti qadam.
- HisobotReklama hisoboti kreativ kesimida: xarajat, lid, sifatli lid, sotuv, CAC va ROAS. CRM’dagi natija Meta reklamasi yonida — qaysi reklama sotayotgani ko‘rinadi.
Yangilandi:
CAPI’ni 3 kunda ulab beramiz
159 $ bir marta, keyin oyiga 40 $. Lid integratsiyasi shu narx ichida.